آن را بتوافق تنميهء اعضاء متكى نمايند بلكه شايسته اينست كه قبل از تنميهء نفس ناطقه درصدد تقويت و ترقى قواى محكومهء ان برايند تا ان تنميه در صورت صحّت و كمال حصول يابد ازين‌رو حيات بدن را در كار نفس ناطقه نبايد بىدخالت دانست چه بدن هرچند در معنى مركب نفس ناطقه است امّا صورتا و على العجالة اين دو در حكم واحديست كه تمام قواى نفسانى و اجزاى جسمانى ملتزم خدمت ان واحد هستند مثلا هواى صاف فقط كانون حيات ظاهرى نيست بلكه مستحفظ حيات شعورى هم هست و غذاى ثقيل آن چنان است كه تنها مورث ضعف اعضاء كردد بلكه در اراده و شعور هم مداخلهء تامّه دارد و حاصل آنكه تعادل قواى شعور و درّاكه را از تعادل قواى ظاهر انفصال و انفكاكى نيست و يكى از انها بدون ديكرى تحقق نيابد و متصوّر نكردد بعلاوه بايد ملتفت بود كه وجود حفظ صحّت فقط بشرايط مادّى حيات معلّق و موكول نيست بلكه اثرهاى معنوى كه خلقى باشد در سلامت اعضاء تاثيرات عمده ظاهر نموده چنان كه اثار ادراكات و حركات نفسانى در دوران دم و هضم غذا و خواب و ساير ضروريّات امرى محسوس است و احدى ان را انكار نتواند نمود شمارهء فصول و ابواب كتاب را نكاشته‌ايم در اينجا محتاج بتكرار نيست لهذا شروع باصل مطلب نموده كوئيم